Het SME-Fonds 2026 staat al weer enige tijd open voor aanvragen. Je kunt als uitvinder hier goed gebruik van maken. Maar en zijn ook valkuilen! Lees in dit artikel waar je op moet letten.
(c) foto EUIPO 2026
Uit onderzoek blijkt dat slechts 10% van de Europese midden- en kleinbedrijven (MBK) het ontwikkelde intelectuele eigendom vastlegt (IE-rechten). Denk hierbij aan modelrecht, merkrecht of patentrecht. Maar ook andere rechten vallen hieronder. Uit onderzoek blijkt ook dat het vastleggen van IE geld en banen kan opleveren. Dus wil de Europese unie de midden- en kleinbedrijven helpen bij het vastleggen van IE-rechten. Er zijn vier verschillende subsidie-stromen, ook wel 'vouchers' genoemd. De voorwaarden en werking van het SME-Fonds zijn naar onze mening echter niet erg helder. Dit komt onder andere door te veel afkortingen en jargon, onduidelijke begrippen of misscende uitleg. Hieronder geven we aan welke ervaringen de NOVU hiermee had.
Begrippenlijstje
Even een lijstje om duidelijk te maken waar we het over hebben.
- SME (Small and Medium Enterprise) = MKB (Midden-en Kleinbedrijf). Hier zie of je MKB-er bent.
- IP (Intellectual property) = IE (intellectueel eigendom) zoals merken, modellen, octrooien. Hier vind je meer IE info.
- SME-Fonds = de subsidie die we hierbij uitleggen, voor het vastleggen van IE voor MKB. Hier zie je welke subsidies er zijn.
- SME-voucher = Een van de vier soorten subsidies uit het SME-Fonds.
- MS IPO's = Memberstate Intellectual Property Offices. In Nederland is dat Octrooicentrum Nederland (OCNL).
Is een SME-voucher wat voor mij?
Dat hangt ervan af. We hebben enkele vragen die relevant zijn, voordat je een subsidie-aanvraag overweegt.
1) Ben je MBK? De subsidie is bedoeld dus voor MKB en ZZP. Als vuistregel: iedereen die bij de Kamer van Koophandel staat ingeschreven. Ook een stichting of vereniging zou hieraan kunnen voldoen. Meer info over welke soort MKB-er je bent en het aanvragen van een MKB-verklaring vind je hier. Als het antwoord 'ja' is op deze vraag, dan kun je een SME-voucher overwegen. Zie de volgende stap.
2) Overweeg je IE-rechten? Wilde je al een merknaam bijvoorbeeld vastleggen van je bedrijf of product? En gebruik je dat merk ook actief op de markt (bijv. in reclame, drukwerk, website)? Of wilde je al een octrooi-aanvraag indienen dit jaar? En wil je dat octrooi ook actief gaan gebruiken binnen 12 maanden? Eigenlijk heeft iedere soort IE andere kenmerken. Het gaat in dit artikeltje te ver om alle soorten toe te lichten. Maar de kermvraag blijft wel: wilde je dit recht al aanvragen en/of ga je het actief gebruiken? Als het antwoord 'ja' is op deze vraag dan kun je een SME-voucher overwegen na de volgende stap.
3) Heb je kennis van een bepaald IE-recht? Stel: je wilt een merkrecht deponeren. Maar wordt het een merknaam, of een beeldmerk, of gecombineerd woord/beeldmerk? En voor welke klasen wil je het vastleggen? Hoe zoek je welke merken er al bestaan? Het is belangrijk dat je je eerst goed laat adviseren of inleest welke rechten je precies wilt, en hoe je die krijgt. En wat onder een bepaald IE-recht valt en wat niet. Want na het krijgen van het IE-recht heb je ook (financiële en/of technisch/inhoudelijke) verplichtingen. Per soort recht kunnen grote verschillen bestaan. Als je voldoende kennis hebt van een pelaald recht kun je de SME-voucer overwegen.
Voorbeeld: SME-voucher 2 (woord/beeldmerk)
NOVU ontwikkelde een glossy magazine genaamd 'Uitvinder' in 2024. Ter ere van het 35 jarig bestaan, zie beeldmerk bovenstaand. Dit wilden we als woord/beeldmerk laten vastleggen, voor verschillende klassen. We schreven ons eerst in bij EUIPO (zie link) om aanmerking te kunnen komen voor de voucher. Daarna deden we de indiening van het woord/beeldmerk bij BOIP. Let op: het is belangrijk dat je de indiening pas doet nadat je ingeschreven bent bij EUIPO. Dus: eerst EUIPO dan BOIP.
Inschrijven bij EUIPO bleek relatief eenvoudig: we stuurden een pdf van de KvK. Daarna moesten we wachten op goedkeuring door EUIPO. Ondertussen keken we welke merken er al waren, welke er mogelijk op zouden kunnen lijken, en voor welke klassen van waren/diensten we het woord/beeldmerk wilden indienen. Toen we akkoord kregen van EUIPO, dienden we de merknaam in bij BOIP, betaalden de rekening, stuurden die aan EUIPO en kregen 75% van de basiskosten terug. Bij ons werkte het prima.
Houd er wel rekening mee dat inschrijven en geld ontvangen een paar maanden kan duren en dat je er minimaal 4 tot 8 uur mee bezig bent om de aanvraag in te dienen t/m het terugontvangen.
Voorbeeld: SME-voucher 3 (octrooionderzoek)
We werden benaderd door een uitvinder die een Nederlandse octrooigemachtigde opdracht had gegeven om een nieuwheidsonderzoek te doen. In principe moedigen we dit altijd aan: doe zelf goed onderzoek en laat -indien de financien dit toestaan - een octrooiexpert goed onderzoek doen. Onze uitvinder ging ervan uit dat 75% van de octrooi-onderzoekskosten vergoed zouden worden met de SME-voucher 3, zie bovenstaande afbeelding. Hij had zich keurig aangemeld bij EUIPO als MKB, goed ingelezen, en daarna had hij de opdracht gegeven tot het betaalde octrooi-onderzoek.
Helaas! Via EUIPO en daarna ook Octrooicentrum Nederland (OCNL) kreeg hij te horen dat die kosten alleen vergoed worden bij het indienen van een octrooiaanvraag. Een los octrooionderzoek zónder octrooiaanvraag bleek daar dus niet onder te vallen. We spraken uitvoerig met deze persoon die teleurgesteld was in de communicatie over deze SME-voucher en we onderzochten de informatie nader.
We kwamen tot de conclusie dat er niet heel duidelijk stond dat je eerst een octrooi moest indienen, en daarna pas de onderzoekskosten kon terugvragen voor 75%. Er stond daarentegen wél heel duidelijk dat je tot 75% van de octrooi onderzoekskosten kon terugkrijgen (max. € 1.000).
Het was duidelijker geweest als het oranje blokje ‘Patents’ (zie bovenstaande figuur) een duidelijker naam had, bijvoorbeeld ‘Patent Application’. Om aan te geven dat het specifiek over een Octrooiaanvraag gaat. Verder was het beter geweest als het begrip IPO toegelicht werd. Want van een gemiddelde Europese lezer kan niet verwacht worden dat die weet dat dit Intellectual Property Organisation betekent. En, dat is nog veel belangrijker, dat het alleen de registrerende/onderzoekende IPO’s betreft, zoals OCNL in Nederland, en niet de commerciële IP-experts, zoals nationale bureaus met octrooigemachtigden. Ook het voetnootje 4 dat expliciet duidelijk kunnen maken. Wat MS-IPO’s betekent weet natuurlijk niemand buiten de EUIPO organisatie (om over het Visegrad Patent Institute nog maar te zwijgen).
Conclusies
- De subsidie kan zinvol zijn voor MKB-ers die weten wat ze doen, zie de stappen 1 t/m 3 hierboven.
- Als je het niet precies weet neem dan eerst contact op met Octrooicentrum Nederland of BOIP, en doe dat vóórdat je je inschrijft bij EUIPO en al helemaal voordat je een (flinke) som geld uitgeeft.
- Laat je niet verleiden om IP te registreren met korting als je niet precies weet wat het bij kan dragen aan je onderneming of je niet precies weet hoe je het gaat gebruiken en de kosten gaat dekken de komende jaren.
Ten slotte
Met de onernemer die al een nieuwheidsonderzoek besteld had door een Octrooigemachtigde hebben we afgesproken dat hij contact met de NOVU opneemt als het nieuwheidsrapport binnen is. We kijken dan met hem mee naar de mogelijkheden en leggen hem uit wat zijn opties zijn. NOVU is een onafhanelijke partij en kan Nederlandse uitvinders hierdoor het meest neutraal adviseren.